Sosyal medyada alkol paylaşımı kararın ardından milyonlarca vatandaş, "Alkollü fotoğraf paylaşmak yasak mı?", "Instagram'da alkol paylaşımı ceza getirir mi?" sorularının yanıtını araştırmaya başladı.
Sosyal medyada alkolle ilgili yapılan her paylaşım yasak değil. Ancak 4250 sayılı İspirto ve İspirtolu İçkiler İnhisarı Kanunu, 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun ve Reklam Kurulu kararları kapsamında bazı paylaşımlar örtülü reklam veya ticari tanıtım olarak değerlendirilerek ciddi idari yaptırımlara neden olabiliyor.
Artvin'in Hopa ilçesinde yaşayan emekli Şükrü Mısırlıoğlu'na, arkadaşlarıyla kurduğu çilingir sofrasını sosyal medya hesabında paylaştığı gerekçesiyle 82 bin 244 lira idari para cezası verilmesi kamuoyunda geniş yankı uyandırırken, "Alkollü fotoğraf paylaşmak yasak mı?" sorusu yeniden gündeme geldi.
Hangi Paylaşımlar Yasak?
4250 sayılı Kanun, 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun ve Reklam Kurulu kararları doğrultusunda hazırlanan hukuki değerlendirmelere göre, alkolün reklamını veya özendirilmesini içeren paylaşımlar yasak kapsamında değerlendirilebiliyor.
Yasak kapsamında değerlendirilebilecek bazı paylaşımlar şunlar:
- Alkol markasının reklamını yapmak
- Alkol markasıyla influencer iş birliği paylaşmak
- Alkol markasını etiketlemek
- Fiyat paylaşmak
- İndirim ve kampanya duyurusu yapmak
- Çekiliş veya hediye alkol kampanyası düzenlemek
- "En iyi viski", "Harika şarap" gibi özendirici ifadeler kullanmak
- Marka logosu veya ambalajını özellikle öne çıkarmak
- Örtülü reklam niteliğinde paylaşım yapmak
Bu tür içerikler, reklam ve özendirme olarak değerlendirilmesi halinde idari para cezası ve erişim engeli gibi yaptırımlara neden olabiliyor.
Yüksek Risk Taşıyan Paylaşımlar
Uzmanlara göre bazı paylaşımlar doğrudan yasak sayılmasa da yüksek risk taşıyor.
Bunlar arasında;
- Şişeyi özellikle kameraya göstermek,
- Marka görünür şekilde fotoğraf paylaşmak,
- İçki doldurma görüntüleri yayınlamak,
- Kadeh kaldırma videoları paylaşmak,
- "Alkol keyfi", "başarı kutlaması", "eğlence" gibi özendirici ifadeler kullanmak,
- Marka logosunun bulunduğu bardak veya ürünleri öne çıkarmak
yer alıyor.
Bu tür içeriklerin paylaşım şekline göre örtülü reklam veya tüketimi özendirme kapsamında değerlendirilebileceği belirtiliyor.
Her Alkol Fotoğrafı Ceza Sebebi mi?
Paylaşılan bilgilere göre her alkol fotoğrafı otomatik olarak yasak değil.
Tek başına;
- Bardakta rakı veya şarap görünmesi,
- Markasız şişe bulunması,
- Masada alkol yer alması,
- Evde veya restoranda kişisel tüketimi gösteren sıradan bir fotoğraf paylaşılması,
tek başına reklam amacı taşımadığı sürece doğrudan yasak kapsamında değerlendirilmiyor.
Ancak paylaşımın dili, kullanılan ifadeler, markanın öne çıkarılması ve ticari izlenim oluşturması durumunda hukuki değerlendirme değişebiliyor.
Uzmanlar Uyarıyor: Paylaşımın İçeriği Belirleyici
Hukuki değerlendirmelerde sadece fotoğrafın kendisi değil, paylaşımın amacı, kullanılan ifadeler, etiketler, marka görünürlüğü ve özendirici unsurlar dikkate alınıyor. Bu nedenle sosyal medya kullanıcılarının, özellikle alkol markalarını öne çıkaran veya tüketimi teşvik ettiği düşünülebilecek paylaşımlar konusunda dikkatli olması gerektiği vurgulanıyor.
Özellikle son dönemde verilen idari para cezaları, sosyal medya paylaşımlarının yalnızca kişisel ifade özgürlüğü kapsamında değil, reklam mevzuatı açısından da denetlendiğini bir kez daha ortaya koyuyor.
