YHT Projelerinde Yerli Ray Tartışması: CHP’li Cevdet Akay’dan KARDEMİR Çıkışı
CHP Karabük Milletvekili Cevdet Akay, Türkiye’de yürütülen yüksek hızlı tren (YHT) projelerinde yerli ray üreticisi dururken İngiltere merkezli bir firmadan ray tedarik edilmesini sert sözlerle eleştirdi. Akay, son iki buçuk yılda gerçekleştirilen ihalelerde kamu kaynaklarının yurt dışına aktarıldığını savundu.
137,5 Milyon Sterlinlik Ray Alımı
Akay’ın açıklamasına göre, YHT projeleri kapsamında sağlanan dış finansmanın ön koşulu olarak rayların İngiltere’deki British Steel firmasından temin edilmesi şartı getirildi.
Son iki buçuk yılda iki projede 65 milyon sterlin, son projede ise 72,5 milyon sterlin olmak üzere toplam 137,5 milyon sterlinlik ray alımı gerçekleştirildiğini belirten Akay, bu durumun kamu yararı açısından sorgulanması gerektiğini ifade etti.
“KARDEMİR Varken Neden Yabancı Ray?”
Akay, Türkiye’de uluslararası sertifikalara sahip ray üretimi yapan KARDEMİR bulunduğunu hatırlatarak, yerli üreticinin devre dışı bırakılmasını eleştirdi.
“Yerli ve millî üretimi desteklediğinizi söylüyorsunuz. Ancak ray alımında İngiliz firmasını tercih ediyorsunuz” diyen Akay, KARDEMİR’in son yıllarda zarar ettiğine dikkat çekerek, bu tür büyük projelerin yerli sanayiye can suyu olabileceğini savundu.
Finansman Şartı mı, Tercih mi?
CHP’li vekil, Yap-İşlet-Devret (YİD) ve Kamu-Özel İş Birliği (KÖİ) projelerinde Hazine garantisiyle sağlanan kredilerde benzer bir zorunluluk olup olmadığını da gündeme taşıdı.
Akay şu soruları yöneltti:
- Diğer projelerde de kredi şartı olarak belirli yabancı firmalardan alım zorunluluğu var mı?
- Eğer yoksa, YHT projelerinde neden bu şart kabul edildi?
- Türkiye’nin kredi bulma kapasitesi varken bu koşul neden onaylandı?
Bu soruların yanıtlanması gerektiğini vurgulayan Akay, aksi takdirde yerli sanayinin bilinçli olarak dışlandığı yönündeki eleştirilerin güçleneceğini dile getirdi.
“Yerli Sanayiye Destek Sözde mi?”
Akay, ray alımının KARDEMİR’den yapılması halinde hem üretimin hem de istihdamın artacağını, şirketin finansal olarak güçleneceğini savundu. Yabancı firmadan yapılan alımın ise yurt dışındaki sanayiyi desteklemek anlamına geldiğini belirterek hükümete çağrıda bulundu:
“Yerli ve millî sanayiyi destekleyin. Kredinin şartı bu olmamalı.”
YHT projelerinde yerli üretimin tercih edilmemesi, kamu kaynaklarının kullanımı ve sanayi politikaları açısından yeni bir tartışma başlatırken, gözler hükümetten gelecek olası açıklamalara çevrildi.