İçişleri Bakanı Mustafa Çiftçi'nin talimatıyla, sosyal medya platformları üzerinden suç örgütlerini öven, tetikçilik faaliyetlerini teşvik eden ve örgüt propagandası yaptığı belirlenen kişilere yönelik Türkiye genelinde geniş çaplı operasyon gerçekleştirildi. Emniyet birimlerinin 52 ilde düzenlediği operasyonlarda toplam 216 şüpheli yakalandı.

Operasyonlar; Emniyet Genel Müdürlüğü Kaçakçılık ve Organize Suçlarla Mücadele (KOM) Başkanlığı ile Cumhuriyet Başsavcılıkları koordinesinde, Millî İstihbarat Teşkilatı (MİT) Başkanlığı, Emniyet Genel Müdürlüğü İstihbarat Başkanlığı ve Siber Suçlarla Mücadele Daire Başkanlığı tarafından yürütülen ortak çalışmalar sonucunda gerçekleştirildi.

Şüphelilerin sosyal medya üzerinden suç örgütlerini desteklediği tespit edildi

Adana, Adıyaman, Afyonkarahisar, Ağrı, Aksaray, Ankara, Antalya, Ardahan, Balıkesir, Batman, Bayburt, Bilecik, Bursa, Çorum, Denizli, Diyarbakır, Düzce, Edirne, Elazığ, Erzincan, Eskişehir, Gaziantep, Giresun, Gümüşhane, Hatay, Isparta, İstanbul, İzmir, Kahramanmaraş, Karaman, Kırklareli, Kilis, Kocaeli, Manisa, Mardin, Mersin, Muğla, Niğde, Ordu, Osmaniye, Rize, Sakarya, Samsun, Sinop, Şanlıurfa, Şırnak, Tekirdağ, Tokat, Tunceli, Uşak, Yalova ve Yozgat'ta düzenlenen eş zamanlı operasyonlarda gözaltına alınan şüphelilerin;

• İletişim platformlarında oluşturdukları gruplar aracılığıyla tetikçi temin etmeye veya tetikçilik yapmaya yönelik paylaşımlar yaptığı,
• Sosyal medya hesaplarından suç ve suçluyu övücü, tehdit, hakaret ve örgüt propagandası içeren içerikler paylaştığı,
• Suç örgütlerinin faaliyetlerini sosyal medya üzerinden duyurmaya çalıştığı,
• Suç örgütleri arasındaki husumet ve rekabeti dijital ortama taşıdığı,
• Suçun normalleştirilmesine yönelik algı oluşturmaya çalıştığı,
• Sosyal medya aracılığıyla örgütlere yeni eleman kazandırmayı hedeflediği belirlendi.

Operasyonlar kapsamında yapılan aramalarda çok sayıda ruhsatsız silah ele geçirildi. Ele geçirilen silahlara el konulurken, gözaltına alınan 216 şüpheli hakkında adli işlemler başlatıldı.

İçişleri Bakanlığı tarafından yapılan açıklamada, operasyonlarda görev alan emniyet personeli, MİT mensupları, Cumhuriyet Başsavcılıkları ile çalışmalara katkı sağlayan tüm kurum ve personele teşekkür edilerek, organize suç örgütleriyle mücadelenin kararlılıkla sürdürüleceği vurgulandı.

Lise ve üniversite tercih döneminde gençlerin eğitim ve kariyerlerine ilişkin daha bilinçli kararlar verebilmelerini desteklemek amacıyla Danışman Bilgi Sistemi (DABİS), İŞKUR Mobil uygulaması üzerinden öğrenci ve velilerin erişimine açıldı.

LGS’ye giren yaklaşık 1 milyon ve YKS’ye giren yaklaşık 2.5 milyon olmak üzere toplamda 3.5 milyon genci ilgilendiren süreçte, veriye dayalı kariyer rehberliği hizmetlerinin daha geniş kitlelere ulaştırılması hedefleniyor. DABİS'in İŞKUR Mobil uygulamasına taşınmasıyla birlikte öğrenciler, veliler ve mezunlar mesleki alanlar ile üniversite bölümlerine ilişkin iş gücü piyasası göstergelerine doğrudan erişebilecek.

DABİS Tercih Döneminde Öğrencilerin Okul ve Bölüm Seçimine Katkı Sunuyor

İŞKUR İş ve Meslek Danışmanları ile Millî Eğitim Bakanlığına bağlı rehber öğretmenler aracılığıyla sunulan DABİS sayesinde kullanıcılar, mesleki alanlar ve üniversite bölümleri hakkında kapsamlı bilgi edinebilecek. Sistem, eğitim tercihlerini yalnızca mevcut eğitim seçenekleri üzerinden değil, mezuniyet sonrasında karşılaşılabilecek iş gücü piyasası koşulları dikkate alınarak değerlendirmeye imkân sağlayan güvenilir bir kariyer rehberliği altyapısı sunuyor. DABİS'in İŞKUR Mobil uygulaması üzerinden erişime açılmasıyla veriye dayalı kariyer rehberliği hizmetleri daha kapsayıcı ve erişilebilir hâle getirildi.

Mesleki alanlar ile ön lisans ve lisans programlarından mezun olan kişilerin eğitimden çalışma hayatına geçiş süreçlerini farklı yönleriyle ortaya koyan DABİS, kapsamlı bir kariyer bilgi sistemi niteliği taşıyor.

Sistemde;

· İş bulma süresi,

· Ücret dağılımı,

· Ortalama çalışılan işyeri sayısı,

· İstihdam oranı,

· Girişimcilik oranı,

· Girişim yaşam süresi,

· Akademide çalışma oranı,

· Sektör bazında dağılım

gibi mesleki alanı tercih edecekler için 14 gösterge, üniversite bölümü tercih edecekler için 15 gösterge yer alıyor.

Kullanıcılar sistem üzerinden farklı mesleki alanları, üniversiteleri ve bölümleri karşılaştırabiliyor; böylece tercih etmeyi düşündükleri alanlara ilişkin istihdam, ücret, iş bulma, kariyerde ilerleme ve girişimcilik görünümünü bütüncül biçimde inceleyebiliyor.

DABİS’te Yer Alan Farklı Birçok Gösterge, Mesleki Alanları ve Bölümleri Tanıma Fırsatı Sunuyor

DABİS'te sunulan göstergeler; Yükseköğretim Kurulundan (YÖK) ve Millî Eğitim Bakanlığından (MEB) alınan lise ve üniversite mezun bilgileri ile Sosyal Güvenlik Kurumundan (SGK) alınan 2010-2024 yılları arasındaki çalışan bilgilerinin anonimleştirilerek eşleştirilmesiyle oluşturulan mikro veri setlerinin analizine dayanıyor. Bu kapsamda farklı kurumlardan elde edilen eğitim, sosyal güvenlik ve istihdam verileri belirli metodolojik kurallar çerçevesinde bir araya getirilerek iş gücü piyasası göstergeleri oluşturuluyor.

Meslek lisesi ve yükseköğretim mezunlarına ilişkin göstergeler, mezunların yalnızca bir işe girip girmediğini değil, çalışma hayatındaki devamlılıklarını ve mesleki hareketliliklerini de ortaya koyuyor. Mesleki alan ve üniversite bölüm bazında hesaplanan istihdam oranı göstergesiyle mezunların güncel yıl içerisindeki istihdam oranları görülebilirken, mesleki alan bazındaki bölgesel istihdam oranı göstergesiyle de mezunların eğitim aldıkları ilde istihdam edilme durumları incelenebiliyor.

İlk iş bulma süresi de tercih sürecinde gençlerin en fazla merak ettiği başlıklardan biri olarak öne çıkıyor. DABİS'te mezunların ilk işlerine ne kadar sürede yerleştikleri ayrıntılı biçimde gösteriliyor. Bu kapsamda, mezuniyetten önceki altı ay içinde çalışmaya başlayanlar ile mezuniyet sonrasındaki ilk altı ayda, altı-on iki ay arasında ve on iki aydan daha uzun sürede iş bulanlar ayrı ayrı değerlendiriliyor. Böylece öğrenciler, tercih etmeyi planladıkları mesleki alan veya üniversite bölümünden mezun olan kişilerin çalışma hayatına ne kadar sürede geçiş yaptığını karşılaştırmalı olarak inceleyebiliyor.

Yükseköğretim mezunlarına ilişkin göstergeler üniversite ve bölüm bazında hesaplanıyor. Sistem, ön lisans ve lisans programlarından mezun olanların iş gücü piyasasındaki durumunu çok boyutlu olarak ortaya koyuyor.Üniversite mezunlarının girişimcilik durumu da sistemde ayrı bir gösterge olarak yer alıyor. Mezuniyetten önceki altı ay ile mezuniyet sonrasındaki çalışma yaşamında kendi girişimini kuran mezunların oranları bölüm ve üniversite bazında hesaplanıyor. Bunun yanı sıra mezunların kariyerleri boyunca kaç farklı iş yerinde çalıştıkları ve girdikleri bir işte ortalama ne kadar süre kaldıkları da kullanıcıların incelemesine sunuluyor.

DABİS üzerinden üniversite mezunlarının bir işten ayrıldıktan sonra yeni bir işe geçiş süreleri, kurdukları girişimlerin faaliyetlerini ne kadar süre devam ettirdiği, çalıştıkları sektörler ve işletme büyüklükleri de incelenebiliyor. Böylece bir bölümün mezunlarının yalnızca işe girme oranı değil, çalışma hayatında hangi sektörlerde ve hangi ölçeklerdeki işletmelerde yoğunlaştığı da görülebiliyor.

Mezuniyet Sonrası Çalışma Hayatına İlişkin Bir Öngörü Sağlıyor

DABİS, gençlerin yerine tercih yapan bir sistem olma özelliği taşımıyor. Sistemde yer alan göstergeler tek başına kesin bir iş veya ücret garantisi sunmuyor. Geçmiş dönemlerde mezun olan kişilere ait toplulaştırılmış veriler üzerinden genel bir iş gücü piyasası görünümü sunan sistem, ekonomik koşulların, bireysel yetkinliklerin, yabancı dil bilgisinin, iş deneyiminin, yaşanılan bölgenin ve kişisel tercihlerin mezuniyet sonrasındaki kariyer sonuçlarını etkileyebileceği gerçeğini de göz önünde bulunduruyor.

DABİS, öğrencilerin yalnızca "Hangi bölümü kazanabilirim?" sorusuna değil, "Bu alandan mezun olduğumda beni nasıl bir çalışma hayatı bekleyebilir?" sorusuna da cevap bulmalarına katkı sağlıyor. Kullanıcılar, tercih etmeyi düşündükleri mesleki alan veya üniversite bölümüne ilişkin mezunların iş bulma sürelerini, çalışma devamlılıklarını, ücret dağılımlarını, girişimcilik eğilimlerini ve yoğun olarak çalıştıkları sektörleri karşılaştırabiliyor. Böylece eğitim tercihleri daha fazla veriye dayalı ve daha bilinçli şekilde yapılabiliyor.

Dijital hizmetlerin yanı sıra yüz yüze kariyer danışmanlığı hizmetleri de kesintisiz şekilde devam ediyor. İŞKUR İl Müdürlükleri ve Hizmet Merkezlerinde görev yapan İş ve Meslek Danışmanları, tercih döneminde öğrencilere ve velilere bireysel kariyer danışmanlığı hizmeti sunmayı sürdürüyor.

2020 yılından bu yana Cumhurbaşkanlığı koordinasyonunda uygulanan DABİS platformu, 2025 yılı Temmuz ayında İŞKUR'a devredildi. Devir sürecinin ardından sistem, 81 ilde görev yapan İŞKUR İş ve Meslek Danışmanları ile Millî Eğitim Bakanlığına bağlı rehber öğretmenler tarafından aktif olarak kullanılmaya devam ediyor.İŞKUR Mobil uygulamasıyla birlikte bu hizmet artık yalnızca danışmanlar ve rehber öğretmenler aracılığıyla değil, öğrenciler, veliler ve mezunlar tarafından da doğrudan erişilebilir hâle geldi.

DABİS ile veriye dayalı kariyer rehberliği hizmetlerinin daha geniş kitlelere ulaştırılması, tercih süreçlerinde doğru ve güvenilir bilgiye erişimin artırılması ve gençlerin eğitim ile çalışma hayatına ilişkin kararlarını iş gücü piyasası verileri ışığında desteklemeleri amaçlanıyor.

Peki Öğrenci ve Veliler Sisteme Nasıl Erişebilecek?

Kullanıcıların sisteme erişim için öncelikle IOS ve Android marketlerden İŞKUR Mobil uygulamasını indirmeleri ve profil oluşturduktan sonra Danışman Bilgi Sistemi’ne girerek mesleki alanlar için Ortaöğretim, üniversite bölümleri için Yükseköğretim sekmelerini seçmeleri gerekiyor.

DURUŞMASIZ 30 BİN, DURUŞMALI 40 BİN TL

2026 yılı tarifesine göre, idare mahkemelerindeki bu maktu vekalet ücreti duruşmasız davalarda 30 bin TL, duruşmalı davalarda ise 40 bin TL olarak uygulanıyor. Bu durum, düşük miktarlı cezalar için açılan davaların kaybedilmesi halinde, vatandaşların ceza tutarının çok üzerinde bir avukatlık ücreti ödemek zorunda kalacağı anlamına geliyor. Örneğin, 5 bin liralık bir cezaya yönelik ödeme emri davasını kaybeden bir sürücü, idareye 30 bin ya da 40 bin lira vekalet ücreti ödeyecek.

"VEKALET ÜCRETİ EKSİK ÖDENDİ"

Trabzon İdare Mahkemesi'nin verdiği bir kararın temyiz süreciyle ortaya çıktı. Trabzon'da bir sürücüye kesilen 2 bin 167 liralık trafik cezası için ödeme emri gönderildi. Sürücü, ödeme emrinin hukuka aykırı olduğunu belirterek dava açtı.

Resmi Gazete'de yayımlanan Danıştay 8'inci Dairesi'nin kararına göre Trabzon İdare Mahkemesi, 2025 yılında işlemi kısmen iptal ederken, mevzuatta yer alan "hükmedilen ücret kabul veya reddedilen miktarı geçemez" kuralını uyguladı ve davacı sürücünün idareye 2 bin 492 lira vekalet ücreti ödemesine karar verdi.

Danıştay Başsavcılığı'nın kararı temyiz etmesi üzerine dosya Danıştay 8. Dairesi'nin önüne geldi. Dosyayı inceleyen yüksek mahkeme, vekalet ücretinin eksik hesaplandığına hükmederek yerel mahkemenin kararını bozdu.

Danıştay 8. Dairesi kararında, ödeme emrinin net bir şekilde "idari işlem" olduğunu vurguladı. Mahkeme kararında şu ifadelere yer verildi:

"Somut uyuşmazlıkta davaya konu edilen ödeme emri bir idari işlemdir. Mahkemece ödeme emri ile birlikte ödenen meblağın iadesine hükmedilmiş olması da dava konusunu tazminat işlemine dönüştürmeyecektir. Uyuşmazlık bir idari işlemin iptalinden kaynaklandığı için tarifenin maktu vekalet ücretini düzenleyen kısmı uygulanmalıdır. Nisbi vekalet ücretinin üst sınırını ilgilendiren hükmün tatbik edilmesi suretiyle belirlenen vekalet ücretinde hukuka uyarlık bulunmamıştır."

Bakanlık tarafından duyurulan yeni düzenlemeye göre, sürücünün görüşünü engellemediği sürece telefon tutucuları ve araç kameralarının kullanımına izin verilecek. Böylece doğru konumlandırılan cihazlar nedeniyle sürücülere cezai işlem uygulanmayacak.

Dikiz Aynasına Asılan Aksesuarlara Şartlı İzin

Yeni düzenlemeyle birlikte dikiz aynasına asılan koku şişesi ve benzeri aksesuarlar da tamamen yasak kapsamından çıkarıldı. Ancak bu aksesuarların sürücünün görüş alanını kapatmaması şartı aranacak. Görüşü engelleyen veya sürüş güvenliğini tehlikeye atan aksesuarlar ise yasak olmaya devam edecek.

Multimedya Ekranları Cezaya Neden Olmayacak

Araçlarda fabrika çıkışlı veya uygun şekilde kullanılan multimedya ekranları da düzenleme kapsamında değerlendirildi. Navigasyon, park kamerası ve araç sistemleri amacıyla kullanılan ekranlar nedeniyle sürücülere cezai işlem uygulanmayacak.

Araç İçi Ses Sistemlerine Düzenleme

Araç içi ses sistemleri de yeni yönetmelikte yer aldı. Sesin araç dışına taşarak çevreyi rahatsız etmediği ve kamu düzenini bozmadığı durumlarda sürücüler hakkında cezai işlem uygulanmayacak.

Gürültü İhlallerinde Kayıt Şartı

Ses nedeniyle işlem yapılabilmesi için artık somut tespit ve kayıt şartı aranacak. Gürültü ihlallerinde cezai işlem uygulanabilmesi için ihlalin kayıt altına alınması gerekecek.

Yolcu Taşıyan Araçlarda Görüntülü Sistemler Kullanılabilecek

Otobüs ve benzeri yolcu taşıyan araçlarda koltuk arkalarına veya araç içerisindeki uygun alanlara yerleştirilen bireysel sesli ve görüntülü eğlence sistemlerinin kullanımına ise devam edilecek.

Trafik Güvenliği Ön Planda

İçişleri Bakanlığı, yapılan düzenlemelerin temel amacının vatandaşların günlük hayatını kolaylaştırmak, uygulama birliğini sağlamak ve trafik güvenliğini en üst seviyeye çıkarmak olduğunu belirtti. Yeni düzenlemelerle birlikte sürücüler açısından uzun süredir tartışma konusu olan birçok uygulama da netlik kazanmış oldu.

Ancak Türkiye’nin ilk ağır sanayi tesisi olan ve Karabük ekonomisinin bel kemiğini oluşturan KARDEMİR A.Ş.’nin, bu dönüşüm karşısında hala somut ve kapsamlı bir yatırım hamlesi ortaya koymaması düşündürürken dikkat de çekiyor.

Karbon ayak izi, yeşil enerji, hidrojen teknolojileri, elektrikli ark ocakları, geri dönüşüm sistemleri ve sürdürülebilir üretim artık dünya çelik sektörünün ana gündemi olurken, KARDEMİR ile ilgili önemli bir soru yüksek sesle sorulmaya başlandı.

“KARDEMİR yeşil çelik dönüşümüne neden hala başlamadı?”

Çelik Dünyayı Taşıyor Ama Dünyayı da Kirletiyor

Çelik bugün, otomotivden savunma sanayine, köprülerden raylı sistemlere, hastanelerden konutlara kadar hayatın her alanında kullanılıyor.

Ancak bu dev sektör aynı zamanda dünyanın en büyük karbon salımını yapan sanayi alanlarından biri.

Küresel verilere göre demir-çelik sektörü:

• Küresel karbon emisyonlarının yaklaşık yüzde 11’inden,
• Sera gazı salımının ise yaklaşık yüzde 7’sinden sorumlu.

Üstelik dünya çelik talebinin 2050 yılına kadar yüzde 30’dan fazla artması bekleniyor.

Bu tablo nedeniyle Paris İklim Anlaşması kapsamında çelik sektörüne “Net Sıfır Karbon” hedefi getirildi. Avrupa Birliği ise Yeşil Mutabakat kapsamında karbon salımı yüksek üretim yapan tesislere ağır ekonomik yaptırımlar hazırlıyor.

Avrupa Kapıya Karbon Vergisi Koyuyor

Avrupa Birliği’nin uygulamaya aldığı “Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması” (SKDM), artık sadece çevre politikası değil doğrudan ekonomik bir yaptırım anlamına geliyor.

Yeni sisteme göre Avrupa’ya ihracat yapan firmalar, üretim sırasında ne kadar karbon salımı yapıyorsa bunun bedelini vergi olarak ödeyecek.

Yani yüksek karbon salımı yapan tesisler daha pahalı üretim yapacak, rekabet gücünü kaybedecek, Avrupa pazarında ciddi dezavantaj yaşayacak ve en üst sıradaki sektörlerin başında da demir-çelik geliyor.

Araştırmalara göre Çin ve Rusya’nın ardından karbon düzenlemesinden Türkiye en fazla etkilenecek üçüncü ülke konumunda.

Dünya Devleri Yatırıma Başladı

Dünyanın önde gelen çelik üreticileri dönüşüm için milyarlarca dolarlık yatırım yapıyor.

Almanya’nın sanayi devi Thyssenkrupp, üretimde yenilenebilir hidrojen kullanımına geçeceğini açıklarken, birçok Avrupa ülkesi elektrikli ark ocakları, yeşil hidrojen ve güneş enerjisi tabanlı üretim sistemlerine yöneldi.

Türkiye’de de bazı özel sektör kuruluşları:

• Çatı tipi GES yatırımları,
• Cüruf geri dönüşüm tesisleri,
• Elektrikli ark ocakları,
• Düşük karbonlu üretim teknolojileri,
• Atık ısı geri kazanım sistemleri gibi projeleri hayata geçirmeye başladı.

Bazı firmalar yılda milyonlarca ton cürufu yeniden ekonomiye kazandırırken, karbon ayak izini azaltacak dönüşüm yatırımlarını hızlandırdı.

KARDEMİR Cephesinde Sessizlik

Tüm dünyada dönüşüm hızlanırken gözler Karabük’ün sanayi devi KARDEMİR’e çevrildi.

Ancak kamuoyuna açıklanan verilere bakıldığında;

• Yeşil hidrojen,
• Elektrikli ark ocağı dönüşümü,
• Büyük ölçekli yenilenebilir enerji yatırımı,
• Net sıfır karbon yol haritası,
• Avrupa Yeşil Mutabakatı uyum planı gibi başlıklarda somut ve kapsamlı bir dönüşüm programının henüz ortaya konmadığı görülüyor.

Bu durum, hem çevresel riskler hem de ekonomik gelecek açısından ciddi soru işaretleri oluşturuyor.

ERDEMİR VE İSDEMİR YEŞİL ÇELİK DÖNÜŞÜMÜNE 3,2 MİLYAR DOLAR BÜTÇE BELİRLEDİ, YA KARDEMİR ?

Türkiye’nin ağır sanayi omurgasını oluşturan demir-çelik sektöründe “Yeşil Çelik” dönüşümü hız kazanırken, şirketler arasındaki yatırım farkı da giderek daha görünür hale geliyor.

Bir yanda ERDEMİR ve İSDEMİR milyar dolarlık dönüşüm projelerini açıklarken, diğer yanda KARDEMİR’in daha sınırlı görünen yeşil dönüşüm adımları ortada yer alıyor ve bu tablo, sektörde yeni bir rekabet dengesini de oluşturuyor.

Türkiye’nin en büyük entegre çelik üreticileri arasında yer alan ERDEMİR ve İSDEMİR, net sıfır hedefi doğrultusunda kapsamlı bir yatırım programı yürütüyor.

Toplam yeşil dönüşüm yatırımı için 3,2 milyar dolar ayıran ERDEMİR ve İSDEMİR’in 2030’a kadar karbon azaltım hedefi; %25, 2040’da %40 ve 2050’de ise net sıfır emisyon.

ERDEMİR ve İSDEMİR, Sıfır Emisyon için yol haritasını belirlerken, KARDEMİR’de ise böyle bir çalışma hala açıklanmadı.

“KARDEMİR Geç Kalırsa Bedeli Ağır Olabilir”

Demir-Çelik sektöründe yaşanacak yeşil dönüşüm artık bir tercih değil zorunluluk olmuştur.

TEPAV’ın araştırmaları, Türkiye’deki şirketlerin büyük bölümünün karbon ayak izi hesaplaması bile yapamadığını ortaya koyuyor.

Sanayi uzmanları ise özellikle kömür bazlı üretim yapan tesislerin önümüzdeki yıllarda çok daha ağır maliyetlerle karşılaşabileceğini vurguluyor.

Türkiye’de demir-çelik sektörünün kömür tüketimi son yıllarda yüzde 26 artarken, sektörün hala karbon yoğun üretim modeliyle ilerlemesi eleştiri konusu oluyor.

KARDEMİR İçin Kritik Yol Ayrımı

Bugün dünyanın konuştuğu konu artık daha fazla üretmek değil, daha temiz üretmek.

KARDEMİR ile ilgili ise şu sorular giderek daha yüksek sesle dile getiriliyor:

• KARDEMİR’in net sıfır karbon hedefi var mı?
• Avrupa karbon düzenlemesine karşı nasıl bir hazırlık yapılıyor?
• Şirketin yeşil çelik stratejisi hazır mı?
• Güneş enerjisi, hidrojen ve geri dönüşüm yatırımları neden gecikiyor?
• Karabük geleceğin sanayi dönüşümünü kaçırıyor mu?

Çünkü mesele artık yalnızca çevre değil…

Mesele, KARDEMİR'in geleceği, sanayinin sürdürülebilirliği ve küresel rekabette ayakta kalabilmesidir.

Avrupa Birliği’nin “Yeşil Mutabakat” kapsamında hayata geçirdiği karbon düzenlemeleri, dünya demir-çelik sektöründe dengeleri değiştirmeye başladı.

Artık en önemi hedef yalnızca üretmek değil, düşük karbon salımıyla üretmek.

Bu nedenle “Yeşil Çelik” dönüşümünü geciktiren şirketleri yalnızca çevresel baskılar değil, çok ağır ekonomik yaptırımlar da bekliyor.

Türkiye’nin en önemli ağır sanayi kuruluşlarından biri olan KARDEMİR A.Ş’de bu süreçte bir yol ayrımında bulunuyor.

Eğer şirket düşük karbonlu üretime geçişte geç kalırsa, önümüzdeki yıllarda:

• yüksek karbon vergileri,
• ihracat kayıpları,
• Avrupa pazarında rekabet dezavantajı,
• finansman sorunları,
• yatırımcı kaybı,
• enerji maliyetlerinde artış gibi çok ciddi ekonomik sonuçlarla karşı karşıya kalabilir.

Avrupa’nın Yeni Duvarı "Karbon Vergisi"

Avrupa Birliği’nin uygulamaya aldığı “Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması” (SKDM), yüksek karbon salımı yapan üreticiler için yeni bir ekonomik bariyer oluşturuyor.

Bir firma Avrupa’ya ürün ihraç ettiğinde, üretim sürecinde ortaya çıkan karbon miktarı hesaplanacak ve bu emisyona göre ek maliyet uygulanacak.

Yani karbon yoğun üretim yapan tesisler Avrupa’ya ürün satarken adeta “karbon cezası” ödeyecek.

Demir-çelik sektörü ise bu düzenlemeden en fazla etkileneceklerin başında geliyor.

Finansman Bulmak Zorlaşabilir

Küresel finans kuruluşları ve bankalar da artık çevre kriterlerini dikkate alıyor.

Birçok uluslararası banka yüksek karbon salımı yapan projelere kredi vermeyi azaltıyor. Çevresel risk taşıyan sanayi yatırımlarına daha yüksek faiz uyguluyor, sürdürülebilirlik raporu olmayan şirketleri de riskli görüyor.

Bu nedenle yeşil dönüşüm yatırımı yapmayan şirketlerin önümüzdeki süreçte finansmana erişiminde ciddi zorluk yaşayabileceği ifade ediliyor.

Avrupa’dan Sonra Özel Sektör Baskısı Gelebilir

Tehlike yalnızca devlet düzenlemeleriyle sınırlı değil.

Otomotiv, beyaz eşya ve savunma sanayi gibi dev sektörlerde faaliyet gösteren uluslararası firmalar da artık tedarikçilerinden “düşük karbonlu üretim” şartı talep etmeye başladı.

Yani gelecekte karbon yoğun üretim yapan tesislerin sipariş alma şansı azalabilir. Büyük markalar çevreci üretim yapan tedarikçilere yönelebilir ve sürdürülebilirlik sertifikası olmayan firmalar küresel zincirin dışında kalabilir.

Bu durum demir-çelik üreticileri için görünmeyen ama çok güçlü bir ekonomik baskı anlamına geliyor.

Enerji Maliyetleri Daha Da Artabilir

Demir-Çelik sektöründe en büyük maliyet kalemlerinden biri enerjidir.

Kömür ve fosil yakıta dayalı sistemlerle üretim yapan tesisler, küresel enerji dönüşümü nedeniyle ilerleyen yıllarda daha pahalı üretim yapmak zorunda kalacak.

Özellikle karbon fiyatlandırması, emisyon ticaret sistemleri ile fosil yakıt kullanımına yönelik uluslararası kısıtlamalar enerji maliyetlerini ciddi şekilde artıracak.

Bu nedenle sektör uzmanları, güneş enerjisi, atık ısı geri kazanımı ve hidrojen tabanlı üretim yatırımlarının artık çevreci tercih değil, ekonomik zorunluluk haline geldiğini belirtiyor.

“Geç Kalan Kaybedebilir”

Dünya çelik sektörü bugün tarihi bir dönüşüm yaşıyor.

Almanya’dan Çin’e kadar birçok ülke;

• Hidrojen bazlı üretim,
• Elektrikli ark ocakları,
• Geri dönüşüm teknolojileri,
• Yenilenebilir enerji yatırımları ile düşük karbonlu üretime geçmeye çalışıyor.

Türkiye’de bazı özel sektör firmaları da güneş enerji santralleri, cüruf geri dönüşüm tesisleri ve düşük emisyonlu üretim sistemleri için milyarlarca liralık yatırım yapıyor.

Ancak uzmanlara göre dönüşümde geç kalan şirketler yalnızca çevre eleştirileriyle değil, doğrudan ekonomik kayıplarla yüzleşecek.

Yeşil Çeliğe Geçmeyen Sadece Avrupa’da Değil Türkiye’de de Kaybedecek”

Avrupa Birliği’nin Yeşil Mutabakat kapsamında devreye aldığı Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması (SKDM), Türk demir-çelik sektörünü doğrudan etkilerken, asıl baskının yalnızca dış pazardan gelmediği giderek daha net görülüyor.

Uzmanlara göre KARDEMİR gibi büyük sanayi kuruluşlarını bekleyen ekonomik riskler sadece Avrupa kaynaklı değil, Türkiye iç pazarında da maliyet baskıları, vergi düzenlemeleri ve enerji fiyatları üzerinden çok katmanlı bir ekonomik baskı oluşturacak.

Avrupa Kadar Türkiye de Baskıyı Artırıyor

Demir-Çelik sektörü hem yüksek enerji tüketimi hem de karbon salımı nedeniyle Türkiye’de de en çok düzenleme ve maliyet baskısı altında olan sektörlerin başında geliyor.

Sektör, yüksek elektrik ve doğalgaz maliyetleri, artan işçilik giderleri, çevresel uyum yatırımları, atık yönetimi ve emisyon izleme zorunlulukları ile karşı karşıya bulunuyor.

Bu durum karşısında yeşil dönüşüm yapmayan firmalar için iç piyasada da rekabet gücünü zayıflatacak.

Türkiye’de Vergi ve Maliyet Baskısı Artıyor

Türkiye’de sanayi üreticileri sadece ihracat tarafında değil, iç piyasada da giderek artan ekonomik yüklerle karşılaşıyor.

Bunlar arasında:

• Enerji üzerindeki dolaylı vergi yükleri,
• Çevre izin ve lisans maliyetleri,
• Emisyon izleme ve raporlama giderleri,
• Karbon düzenlemelerine uyum için yapılacak yatırım zorunlulukları,
• Hurda ve hammadde ithalat maliyetleri öne çıkıyor.

Özellikle demir-çelik sektörünün yoğun kullandığı kömür ve enerji kaynaklarındaki fiyat artışları, üretim maliyetlerini doğrudan yukarı çekiyor.

İç Piyasada Rekabet de Zorlaşıyor

Türkiye’de altyapı, inşaat, otomotiv ve sanayi üretimi demir-çeliğe bağımlı.

Ancak iç piyasada da:

• Düşük maliyetli ve düşük karbonlu üretim yapan firmalar avantaj kazanacak.
• Enerji verimliliği olmayan tesisler fiyat rekabetinde geriye düşecek,
• Büyük sanayi alıcıları çevresel kriterleri giderek daha fazla dikkate alıyor.

Bu durum, KARDEMİR gibi büyük üreticiler için yalnızca dış değil, iç pazarda da rekabet baskısını artırıyor.

Vergi Yükü ve Finansman Maliyeti Kritik Noktada

Ekonomistler, Türkiye’de sanayi sektörünün karşılaştığı en büyük risklerden birinin finansman maliyetleri olduğunu vurguluyor.

Yüksek faiz ortamı nedeniyle yatırım kredileri pahalılaşıyor, yeni çevreci teknoloji yatırımları erteleniyor, işletme sermayesi maliyeti artıyor.

Buna ek olarak çevresel düzenlemelere uyum için yapılması gereken yatırımlar, şirketlerin nakit akışını daha da zorlayabilir ve KARDEMİR'in önünde tüm bu zorluklar yer alıyor.

Avrupa Baskısı + Türkiye Maliyeti = Çifte Ekonomik Risk

KARDEMİR gibi büyük ölçekli demir-çelik üreticileri artık iki yönlü bir baskı altında kalacak.

Dış Baskı (Avrupa)

• Karbon vergisi (SKDM)
• İhracatta ek maliyet
• Rekabet gücü kaybı
• Pazar daralması riski

İç Baskı (Türkiye)

• Enerji maliyet artışı
• Vergi ve fon yükleri
• Çevre mevzuatı uyum maliyetleri
• Finansman sıkışıklığı

Bu iki yönlü baskı, yeşil dönüşümü geciktiren firmalar için sürdürülemez bir ekonomik tablo oluşturuyor.

KARDEMİR İçin Kritik Eşik

KARDEMİR A.Ş. açısından tablo giderek daha netleşiyor.

Yeşil dönüşüm geciktikçe;

• karbon vergisi maliyeti artabilir,
• ihracat gelirleri düşebilir,
• iç piyasada rekabet zayıflayabilir,
• yatırım maliyetleri yükselebilir.

Bu nedenle uzmanlara göre süreç artık yalnızca çevresel bir uyum meselesi değil, doğrudan ekonomik sürdürülebilirlik meselesi haline gelmiş durumdadır.

KARDEMİR İçin Hayati Soru

KARDEMİR ile ilgili şimdi şu soruyu daha yüksek sesle soralım.

“Dünya yeşil çelik üretimine geçerken, KARDEMİR bu dönüşümün neresinde?”

İlk görüşmede Erdoğan, Anayasa Mahkemesi (AYM) Başkanı Kadir Özkaya ile bir araya geldi. Görüşmede yargı ve anayasal süreçlere ilişkin konuların ele alındığı değerlendiriliyor.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, daha sonra NATO Genel Sekreteri Mark Rutte’yi Cumhurbaşkanlığı Külliyesi’nde kabul etti.

Kabulde, Dışişleri Bakanı Hakan Fidan ve Milli Savunma Bakanı Yaşar Güler de hazır bulundu.

Cumhurbaşkanlığı Külliyesi’nde gerçekleştirilen görüşmeler, Türkiye’nin hem iç hem de dış politikadaki temaslarının sürdüğünü ortaya koydu.

Yeni kurallara göre öğrencilerin okula yalnızca okul kıyafetiyle gelmesi zorunlu olacak. Sabah saatlerinde velilerin okul bahçesine girişi kısıtlanırken, okul saatleri içerisinde öğrenci, öğretmen ve personel haricinde kimse binaya alınmayacak.

Velilerin okula girişleri ise randevu sistemiyle sınırlandırılacak. Okula gelmek isteyen veliler, önceden randevu alarak kimlik ibraz etmek zorunda olacak. Ayrıca öğrenciler için getirilen eşyalar doğrudan sınıfa bırakılmayacak, güvenlik noktalarına teslim edilecek.

Dikkat çeken bir diğer uygulama ise teknolojik cihazlara yönelik oldu. Birçok okulda öğrencilerin cep telefonu, akıllı saat ve tablet gibi cihazlarla okula gelmesi yasaklanacak.

Okul çıkışlarında da yeni düzenlemeler uygulanacak. Velilerin okul bahçesinde beklemesine izin verilmeyecek. Öğrencilerin hastane randevuları için önceden öğretmenlerine bilgi verilmesi gerekecek. Ayrıca öğrencinin okuldan erken alınması durumunda okul yönetiminin bilgilendirilmesi zorunlu olacak.

Yeni güvenlik önlemleriyle birlikte okul çevrelerinde daha kontrollü ve güvenli bir ortam oluşturulması hedefleniyor.

Motorin, benzin ve otogaz… Akaryakıt fiyatları artmaya devam ediyor. Araç sahiplerinin yakından takip ettiği motorin, benzin ve otogaz fiyatlarındaki son durum ise merak ediliyor.

PETROL 110 DOLARIN ÜZERİNDE

Hürmüz Boğazı’nın kapalı olması, enerji fiyatlarının yükselmesi, petrolün 110 doların üzerinde seyretmesi zam olarak yansıyor. Petrol fiyatlarındaki yaşanan yükseliş ise akaryakıt fiyatlarını doğrudan etkiliyor.

Eşel mobil sistemi ile akaryakıta gelen zamlar vatandaş en az düzeyde yansıtılmaya çalışılsa da yeni zam cepleri yakacak.

AKARYAKITA DEV ZAM!

Alınan bilgilere göre yarından itibaren akaryakıt tabelası değişecek. Buna göre, motorine 7,67 TL zam gelecek. Benzinde ise eşel mobil sisteminin devam etmesinden dolayı 2,29 TL zam yerine 57 kuruş zam pompaya yansıyacak.

Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK) ve BOTAŞ tarafından yapılan açıklamalar doğrultusunda elektrik ve doğalgaz fiyatlarına zam yapıldı. 4 Nisan itibarıyla yürürlüğe giren yeni tarifelerle birlikte hem fiyat artışları hem de doğalgazda kademeli fatura sistemi uygulamaya alındı.

Elektrik Fiyatlarında Yüzde 25 Artış

EPDK’nın açıklamasına göre elektrik üretim ve dağıtım maliyetlerindeki artış nedeniyle farklı abone gruplarında fiyat güncellemesine gidildi. Buna göre; mesken aboneleri için yüzde 25, kamu ve özel hizmetler sektörü için yüzde 17,5, sanayi aboneleri için yüzde 5,8 ve tarımsal faaliyetler için yüzde 24,8 oranında zam yapıldı.

Yeni düzenleme ile birlikte aylık 100 kilovatsaat elektrik tüketimi olan bir konut abonesinin ödeyeceği tutar 323,8 lira olarak belirlendi.

Doğalgazda da Fiyat Artışı ve Yeni Sistem

BOTAŞ tarafından açıklanan yeni tarifeye göre doğalgazda da artış yaşandı. Konut tüketicileri için ortalama yüzde 25, sanayi için yüzde 18,61 ve elektrik üretim santralleri için yüzde 19,42 oranında zam uygulandı.

Bununla birlikte doğalgaz faturalarında “Kademeli Fiyat Uygulaması (KFU)” dönemi de başladı. Yeni sistemde her il için belirlenen tüketim limitleri esas alınacak.

Limit Aşımı Yüksek Fatura Getirecek

Kademeli sistemde iki farklı tarife uygulanacak. Belirlenen tüketim sınırının altında kalan aboneler birinci kademeden ücretlendirilirken, limitin aşılması durumunda ikinci kademe devreye girecek.

Yetkililerin açıklamasına göre limitin aşılması halinde uygulanacak ikinci kademe tarifesi, normal tarifeye göre yaklaşık yüzde 69,41 daha yüksek olacak. Özellikle soğuk havalarda artan tüketimle birlikte vatandaşların daha yüksek faturalarla karşılaşabileceği belirtiliyor.

Faturalar Ay Ay Hesaplanacak

Yeni sistemde fatura hesaplamaları da daha detaylı yapılacak. Fatura dönemi iki farklı aya denk gelirse, her ayın tüketimi ayrı ayrı değerlendirilecek. Limitin aşıldığı günler için yüksek tarife uygulanırken, diğer günler normal tarifeden hesaplanacak.

Bu durum, özellikle ani hava değişimlerinin yaşandığı dönemlerde tüketicilerin farkında olmadan yüksek tarifeye geçmesine neden olabilecek.

Yetkililer, vatandaşların tüketimlerini yakından takip etmeleri ve belirlenen limitleri aşmamaya dikkat etmeleri gerektiğini vurguluyor.

Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde (TBMM) kritik bir düzenleme daha gündeme damga vurdu. AK Parti tarafından hazırlanan ve çocukların dijital dünyadaki varlığını sınırlandırmayı hedefleyen torba yasa teklifi, TBMM Sağlık, Aile, Çalışma ve Sosyal İşler Komisyonu’nda kabul edildi.

29 maddeden oluşan teklif, özellikle sosyal medya ve dijital oyun platformlarına yönelik sert yaptırımlarıyla dikkat çekiyor.

15 Yaş Altına Sosyal Medya Kısıtlaması Geliyor

Teklifin en çok tartışılan maddesi, 15 yaş altındaki çocukların sosyal medya kullanımına yönelik getirilen sınırlama oldu.

Buna göre:

• Sosyal ağ sağlayıcıları, 15 yaş altı kullanıcıların platformlara kaydını engelleyecek
• Etkin yaş doğrulama sistemleri zorunlu hale getirilecek
• Aileler için ebeveyn kontrol araçları sunulacak

Bu düzenleme, uzun süredir kamuoyunda tartışılan “çocukların dijital güvenliği” meselesini yasal zemine taşıyor.

15 Yaş Üstüne “Kontrollü Özgürlük” Modeli

Yasa teklifi, 15 yaş üstü kullanıcılar için tamamen yasaklayıcı bir yaklaşım yerine kontrollü bir sistem öngörüyor.

Buna göre platformlar:

• Çocukları yetişkinlerden ayrıştıran güvenli hizmetler sunacak
• Ebeveyn denetim mekanizmaları oluşturacak
• Alınan önlemlerle ilgili düzenli raporlama yapacak

Bu yaklaşım, “yasak mı, denetim mi?” tartışmasını yeniden alevlendirecek gibi görünüyor.

Platformlara 1 Saatlik Müdahale Zorunluluğu

Düzenleme yalnızca erişimi sınırlamakla kalmıyor. Sosyal medya platformlarına ciddi sorumluluklar da yüklüyor:

• Zararlı içeriklere en geç 1 saat içinde müdahale zorunluluğu
• Kurallara uymayanlara küresel cironun %3’üne kadar para cezası
• İhlalin devamı halinde kademeli bant daraltma yaptırımı

Bu maddeler, özellikle küresel teknoloji devleri için ciddi bir baskı anlamına geliyor.

Oyun Platformlarına Türkiye Şartı

Yasa teklifi, dijital oyun sektörünü de doğrudan hedef alıyor. Buna göre:

• Günlük erişimi 100 bini aşan yurt dışı oyun platformları Türkiye’de temsilcilik açmak zorunda
• Oyunlar yaş kriterlerine göre derecelendirilecek
• Kurallara uymayanlara para cezası ve erişim kısıtlaması uygulanacak

6 Ay Süre Tanındı

Hem sosyal medya şirketlerine hem de oyun platformlarına, yeni düzenlemelere uyum sağlamaları için 6 aylık geçiş süresi verilecek. Bu süreçte gerekli teknik altyapının kurulması beklenecek.

Eleştiriler ve Tartışmalar Beraberinde Geliyor

Düzenleme, çocukların korunması açısından destek bulurken, bazı kesimler tarafından “dijital özgürlüklere müdahale” olarak değerlendiriliyor. Özellikle yaş doğrulama sistemlerinin nasıl işleyeceği ve kişisel verilerin nasıl korunacağı, önümüzdeki süreçte en çok tartışılacak başlıklar arasında yer alıyor.

Bölge illeriyle karşılaştırıldığında Karabük, %10,5 işsizlik oranına sahip Zonguldak ve %7,1 seviyesindeki Bartın’ın üzerinde yer aldı. Bu durum, Karabük’te işgücü piyasasına ilişkin dikkat çekici bir tabloyu ortaya koydu.

Türkiye genelinde işsiz sayısı 2025 yılında bir önceki yıla göre 147 bin kişi azalarak 2 milyon 966 bin kişiye gerilerken, işsizlik oranı da 0,4 puan düşüş gösterdi. Ancak Karabük’teki oran, ülke ortalamasının belirgin şekilde üzerinde kalmaya devam etti.

İstihdam oranı Türkiye genelinde %49,0 olurken, işgücüne katılma oranı %53,5 olarak kaydedildi. Genç nüfusta işsizlik oranı ise %15,3 seviyesinde gerçekleşti. Uzmanlar, özellikle genç işsizlik oranlarının bölgesel kalkınma açısından kritik öneme sahip olduğuna dikkat çekiyor.

Öte yandan istihdamın sektörel dağılımında hizmet sektörü %59 ile ilk sırada yer aldı. Sanayi, inşaat ve tarım sektörlerinde ise sınırlı değişimler gözlendi.

Ekonomik göstergeler, Karabük’te istihdamın artırılmasına yönelik yeni politikaların ve yatırımların önemini bir kez daha gündeme getirirken, işsizlik oranındaki yüksek seviye bölge ekonomisi açısından dikkatle takip edilmesi gereken başlıklar arasında yer aldı.

DESTEK TUTARI YAŞA GÖRE BELİRLENECEK

Güncellenen uygulamaya göre; her iki tarafın da 18-25 yaş aralığında olması durumunda 250 bin TL’ye kadar faizsiz kredi desteği sağlanacak. Taraflardan birinin 26-29 yaş aralığında olması halinde ise destek tutarı 200 bin TL olarak uygulanacak.

BAŞVURU ŞARTLARI NELER?

Projeden yararlanmak isteyen gençlerin belirli kriterleri karşılaması gerekiyor. Buna göre başvuru şartları şu şekilde:

• Başvuru tarihinde 18-29 yaş aralığında olmak
• Taşınmaz sahibi ya da hissedarı olmamak
• Son 6 aylık toplam gelirin asgari ücretin 2,5 katını aşmaması
• Daha önce bu projeden kredi kullanmamış olmak
• Resmi nikâh tarihine en az 2 ay, en fazla 6 ay kalmış olması

GENÇLERE EKONOMİK DESTEK VE SOSYAL GÜVENCE

Uygulama ile gençlerin evlilik sürecinde ekonomik olarak desteklenmesi ve aile kurmalarının teşvik edilmesi amaçlanıyor. Yetkililer, projeye ilginin her geçen gün arttığını belirtiyor.

İran’ın Hürmüz Boğazı’nı kapatmasıyla akaryakıt fiyatları astronomik seviyelere çıkarken, krizin Türkiye’deki en sert yansımalarından biri Karabük demir çelik sektöründe yaşanıyor.

İran Kütüğü Kesildi, Üretim Durma Noktasına Geldi

Yaklaşık iki yıldır menşei değiştirilmiş İran kütüğünü kullanan Karabük’teki özel demir çelik üreticileri, savaşın etkisiyle yarı mamule erişim sağlayamaz hale geldi.

Özellikle “Haddeci” olarak bilinen Özel Demir Çelik Üreticileri, kütük tedarikinin kesilmesiyle üretimlerini kademeli olarak durdurmaya başladı.

Sektörde uzun süredir bilinen ancak yüksek sesle dile getirilmeyen bir gerçek de bu krizle yeniden gündeme geldi.

İran’da üretilen kütüklerin, farklı ülkeler üzerinden menşei değiştirilerek Türkiye’ye sokulması, Umman, Abu Dabi, Azerbaycan ve Pakistan üzerinden düzenlenen belgelerle İran'a uygulanan ambargonun dolaylı şekilde aşıldığı iddiaları, savaşla birlikte fiilen çöktü.

Fiyat Avantajı Bitti, Rekabet Dengesi Bozuldu

Karabük’te faaliyet gösteren hadde işletmeleri, yerli üretici KARDEMİR’in 510 dolara/ton'a sattığı kütüğü, İran üzerinden 450-465 dolar seviyesinde temin edebiliyordu. Ancak savaşın etkisiyle bu avantaj ortadan kalktı.

İthal ettikleri yarı mamul olarak geçen kütüğü ihracat şartıyla lama, kare, köşebent ve başka mamuller üretilerek, Avrupa ülkeleri ile Kanada ve Amerika ülkelerine ihraç eden ülke genelindeki yüzlerce özel demir çelik üreticileri gibi Karabük’teki demir çelikçileri şimdi zor günler bekliyor.

Bu durum, maliyetleri bir anda yukarı çekerken, üreticilerin rekabet gücünü de ciddi şekilde zayıflattı. Alternatif tedarik kanallarının olmaması ise krizi daha da derinleştiriyor.

Sırada Diğer Haddeciler mi Var?

Sektör temsilcilerine göre, Karabük’te faaliyet gösteren irili ufaklı çok sayıda özel demir çelik işletmesi de benzer bir yol ayrımında.

İran kütüğünün devre dışı kalmasıyla birlikte, firmaların ya üretim modelini değiştirmesi ya da geçici olarak faaliyetlerini durdurması bekleniyor.

Rusya’dan Sonra İran da Kapandı

Karabük özel demir çelik üreticileri için kriz aslında yeni değil. Daha önce Rusya-Ukrayna savaşı nedeniyle Rusya’dan uygun fiyatlı kütük temini sona ermişti.

Bu boşluk İran üzerinden doldurulmuş, ancak şimdi o kapı da kapanmış durumda.

Yüzlerce Hadde İşçisi İçin Alarm Zilleri Çalıyor

Karabük genelinde 10'a yakın haddede çalışan yaklaşık bine yakın işçi için risk büyüyor.

Sektördeki belirsizlik sürerken, ücretsiz izin ve işten çıkarma ihtimalleri her geçen gün daha güçlü şekilde konuşuluyor.

Bayram boyunca bu noktalarda hız denetimleri en üst seviyede gerçekleştirilecek.

Yeni trafik düzenlemesine göre, sürücüler hız limitlerini şehir içinde en fazla 5 km, şehirlerarası yollarda ise 10 km aşabilecek. Bu sınırların üzerine çıkılması durumunda radar cezaları uygulanacak.

Hız Sınırı İhlali Ceza Ücretleri:

• Hız sınırını %10’dan %30’a kadar aşmak: 1.506 TL
• Hız sınırını %30’dan %50’ye kadar aşmak: 3.135 TL
• Hız sınırını %50’den fazla aşmak: 6.439 TL

Kritik Kavşak Noktaları ve Güzergahlar:

• Ankara – Kırıkkale Hattı: Başkentin doğu çıkışında denetimler sıkı tutuluyor.
• Afyonkarahisar (En Yoğun Bölge): Seydiler, Çay, Denizli Yolu, Sultandağı, Tınaztepe, Düzağaç-Uşak Yolu, Kızılören ve Dazkırı güzergahlarında sabit radarlar aktif.
• Bolu Dağı ve Gerede Geçişi: İstanbul-Ankara arasındaki en kritik geçiş noktalarında iki ayrı sabit radar noktası bulunuyor.
• Ege ve Akdeniz Yolu: İzmir-Selçuk hattı, Denizli, Burdur-Bucak yolu ve Isparta-Keçiborlu güzergahı radar ağında.
• Karadeniz ve İç Anadolu Bağlantısı: Çankırı (Ilgaz, Kurşunlu, Çerkeş, Atkaracalar), Amasya (Merzifon, Taşova), Tosya ve Osmancık geçişlerine dikkat.
• Doğu Anadolu Hattı: Erzurum merkez ile Aşkale, Pasinler ve Tortum geçişleri; Sivas’ın Hafik ve Yıldızeli bölgeleri denetim altında.
• Güney Hattı: Konya, Kayseri, Niğde, Gaziantep, Osmaniye ve Mardin ana arterlerinde sabit denetim sistemleri kurulu.
• Marmara Hattı: İstanbul geneli, Körfez geçişi, Tekirdağ-Çorlu yolu, Bilecik (Bozüyük-Başköy) ve Çanakkale (Biga, Lapseki, Ezine) hatları listede yer alıyor.

Sabit radarların yanı sıra, “Radar Hız Kontrolü” tabelası ile uyarılan yol kenarı ekipleri ve gezici radar araçları da bayram boyunca görev yapacak.

Yeni düzenlemeye göre çevreyi rahatsız edecek şekilde egzoz gürültüsü yapan sürücülere 16 bin TL para cezası kesilecek ve araç 30 gün süreyle trafikten men edilecek.

Alkollü araç kullanımı konusunda da cezalar ağırlaştırıldı. İlk ihlalde 25 bin TL ceza ve 6 ay ehliyete el koyma, ikinci ihlalde 50 bin TL cezaM ve 2 yıl ehliyete el koyma, üçüncü ihlalde ise 150 bin TL ceza ve 5 yıl sürücü belgesine el koyma uygulanacak. Alkol ölçümünü reddeden sürücülere de 150 bin TL ceza ve 5 yıl ehliyete el koyma yaptırımı getirildi.

Uyuşturucu veya uyarıcı madde etkisi altında araç kullanan sürücülere ise 150 bin TL para cezası uygulanacak ve sürücü belgeleri daimi olarak iptal edilecek.

Plakanın bilerek okunmaz hale getirilmesi de ağır cezalar arasında yer alıyor. Bu ihlali yapan sürücülere 140 bin TL ceza ve 60 gün trafikten men uygulanacak. Aynı ihlalin bir yıl içinde tekrarlanması durumunda ceza 280 bin TL’ye çıkacak.

Trafikte drift atmak veya zorunluluk olmaksızın el frenini çekerek aracın yönünü değiştirmek de ağır yaptırımlarla karşılık bulacak. Bu ihlali yapan sürücülere 140 bin TL para cezası, 60 gün süreyle sürücü belgesine el koyma ve 60 gün araç trafikten men cezası uygulanacak.

Kırmızı ışık ihlallerinde ise kademeli ceza sistemi uygulanacak.

• 1. ihlal: 5 bin TL

• 2. ihlal: 10 bin TL

• 3. ihlal: 15 bin TL ve 30 gün ehliyete el koyma

• 4. ihlal: 20 bin TL ve 60 gün ehliyete el koyma

• 5. ihlal: 30 bin TL ve 90 gün ehliyete el koyma (ehliyetin geri alınması için psikoteknik muayene şartı)

• 6. ihlal: 80 bin TL ceza ve sürücü belgesinin daimi iptali

Geçiş üstünlüğü bulunan araçlara yol vermeyen sürücülere 46 bin TL para cezası, 30 gün ehliyete el koyma ve 30 gün araç trafikten men yaptırımı uygulanacak.

Trafik akışını konvoy yaparak engelleyen sürücülere ise 90 bin TL para cezası, 60 gün ehliyete el koyma ve 60 gün araç trafikten men cezası verilecek.

Ayrıca trafikte “makas atmak” olarak bilinen tehlikeli şerit değiştirme ihlali de 90 bin TL para cezası, 60 gün ehliyete el koyma ve 60 gün trafikten men ile cezalandırılacak.

Karayolunda yarış yapmak ise 46 bin TL para cezası, 60 gün trafikten men ve 2 yıl ehliyete el koyma yaptırımıyla sonuçlanacak.

Ters yön ihlallerinde ise ceza yolun türüne göre değişecek:

• Tek yönlü yollarda: 10 bin TL para cezası

• Şehir içi bölünmüş yollarda: 20 bin TL para cezası

• Otoyollar ve şehirlerarası bölünmüş yollarda: 90 bin TL para cezası, 60 gün trafikten men ve 60 gün ehliyete el koyma

Polisin “dur” ihtarına uymayan sürücülere ise 200 bin TL para cezası, 60 gün ehliyete el koyma ve 60 gün araç trafikten men yaptırımı uygulanacak.

Trafikte başka bir sürücüyü ısrarla takip etmek veya saldırı amacıyla araçtan inmek gibi davranışlar da ağır yaptırımlar arasında yer alıyor. Bu tür davranışlarda bulunan sürücülere 180 bin TL para cezası, 60 gün ehliyete el koyma ve 90 gün araç trafikten men cezası uygulanacak.

Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Genel Kurulu’nda kabul edilip Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Karayolları Trafik Kanunu’nda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun ile trafikte hız ihlallerine yönelik yaptırımlar yeniden düzenlendi.

Yeni düzenlemeyle birlikte hız denetimleri ve ceza uygulamalarında farklı bir sisteme geçildi. Daha önce hız sınırının aşılma oranına göre uygulanan yüzdelik ceza sistemi kaldırıldı ve yerine aşılan kilometre değerine göre belirlenen 9 kademeli ceza sistemi getirildi.

HIZ KURALLARI İKİ KATEGORİYE AYRILDI!

Yeni düzenlemeyle hız kuralları, "yerleşim yeri içi" ve "yerleşim yeri dışı" olmak üzere iki ayrı kategoride değerlendirilecek.

Yerleşim yeri içinde hız sınırını:

• 6-10 km/saat aşanlara: 2 bin TL
• 11-15 km/saat aşanlara: 4 bin TL
• 16-20 km/saat aşanlara: 6 bin TL
• 21-25 km/saat aşanlara: 8 bin TL
• 26-35 km/saat aşanlara: 12 bin TL
• 36-45 km/saat aşanlara: 15 bin TL
• 46-55 km/saat aşanlara: 20 bin TL
• 56-65 km/saat aşanlara: 25 bin TL
• 66 km/saat ve üzeri aşanlara: 30 bin TL

idari para cezası uygulanacak.

Yerleşim yeri dışında hız sınırını:

• 11-15 km/saat aşanlara: 2 bin TL
• 16-20 km/saat aşanlara: 4 bin TL
• 21-25 km/saat aşanlara: 6 bin TL
• 26-30 km/saat aşanlara: 8 bin TL
• 31-40 km/saat aşanlara: 12 bin TL
• 41-50 km/saat aşanlara: 15 bin TL
• 51-60 km/saat aşanlara: 20 bin TL
• 61-70 km/saat aşanlara: 25 bin TL
• 71 km/saat ve üzeri aşanlara: 30 bin TL

idari para cezası verilecek.

HIZ İHLALİ BAŞLANGIÇ DEĞERLERİ BELİRLENDİ!

Düzenlemeye göre, yerleşim yeri içinde hız sınırı:

50 km/saat olan yollarda 56 km/saat,
70 km/saat olan yollarda 76 km/saat,
82 km/saat olan yollarda 88 km/saat hızla seyredilmesi ihlal başlangıcı olarak kabul edilecek.

Yerleşim yeri dışında ise:

90 km/saat olan yollarda 101 km/saat,
110 km/saat olan yollarda 121 km/saat,
130 km/saat olan yollarda 141 km/saat hız ihlali başlangıcı sayılacak.

EHLİYETE EL KOYMA CEZALARI DA UYGULANACAK

Yeni sistemde bazı hız ihlallerinde sürücü belgelerine el konulması da öngörülüyor.

Yerleşim yeri içinde hız sınırını:

• 46-55 km/saat aşanların ehliyetine 30 gün,
• 56-65 km/saat aşanların ehliyetine 60 gün,
• 66 km/saatten fazla aşanların ehliyetine 90 gün

süreyle el konulacak.

Yerleşim yeri dışında ise:

• 51-60 km/saat aşanların ehliyetine 30 gün,
• 61-70 km/saat aşanların ehliyetine 60 gün,
• 71 km/saatten fazla aşanların ehliyetine 90 gün

süreyle el konulacak.

EHLİYET İADESİ İÇİN YENİ ŞARTLAR

Alınan sürücü belgelerinin iade edilebilmesi için verilen idari para cezalarının tamamının tahsil edilmiş olması gerekecek. Ayrıca son ihlalin gerçekleştiği tarihten geriye doğru bir yıl içinde 5’inci kez ehliyetine el konulan sürücüler, psikoteknik değerlendirme ve psikiyatri muayenesinden geçirilmeden ehliyetlerini geri alamayacak.

RADAR TESPİT CİHAZLARINA AĞIR CEZA

Düzenlemeye göre hız sınırlarının aşılıp aşılmadığını tespit eden cihazların yerini belirleyen veya sürücüyü uyaran cihazların üretimi, ithali ve araçlarda bulundurulması yasak olacak.

Bu cihazları imal ve ithal edenlere 370 bin TL, araçlarında bulunduranlara ise 185 bin TL idari para cezası uygulanacak. Ayrıca söz konusu cihazlara el konularak mülkiyetlerinin kamuya geçirilmesine karar verilecek.

Söz konusu düzenlemeyi içeren Karayolları Trafik Kanunu’nda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun, 27 Şubat’ta Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi.

Benzin fiyatlarında litre başına 2 lira 18 kuruşluk bir artış öngörülüyor. Ancak uygulanan eşel mobil sistemi nedeniyle bu artışın tamamı pompaya yansımayacak.

Yapılan hesaplamalara göre söz konusu zammın 55 kuruşluk kısmı vatandaşın ödediği pompa fiyatına yansıyacak.

Motorin fiyatlarında ise 4 lira 55 kuruşluk bir artış bekleniyor. Eşel mobil sistemi kapsamında yapılan düzenleme nedeniyle motorin fiyatlarının pompaya 1 lira 14 kuruş zamlı olarak yansıması öngörülüyor.

Beklenen zamların bu gece yarısından itibaren yürürlüğe girmesiyle birlikte akaryakıt istasyonlarında pompa fiyatlarının güncellenmesi bekleniyor.

Akaryakıt fiyatları; döviz kuru, brent petrol fiyatları ve vergi düzenlemelerine bağlı olarak belirleniyor.

Türkiye’de kara avcılığını düzenleyen 4915 sayılı Kara Avcılığı Kanunu, av ve yaban hayvanlarının korunması ve doğal yaşam alanlarının sürdürülebilirliğini güvence altına alıyor. 11 Temmuz 2003’te yürürlüğe giren kanun, yaban hayatının gelecek kuşaklara aktarılması için tüm kurum ve kuruluşlara ortak sorumluluk yüklüyor.

Kanun kapsamında, 18 yaşını doldurmuş, silah taşıma ehliyetine sahip ve avcılık eğitimini başarıyla tamamlamış kişiler, avcılık belgesi ve avlanma izin kartı alarak yasal olarak av yapabiliyor.

Merkez Av Komisyonu (MAK), kanunun 3. maddesi uyarınca her yıl av ve yaban hayatının korunması ve geliştirilmesi için kararlar alıyor. 2025-2026 Av Dönemi Kararı, 6 Temmuz 2025 tarihli ve 32948 Sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmıştı.

Buna göre, 2025-2026 av sezonu 1 Mart 2026 itibarıyla tüm Türkiye’de sona eriyor. Av sezonunun kapanmasıyla birlikte:

• Av ve yaban hayvanlarının üreme, yavru büyütme, eş tutma ve erginleşme dönemleri dikkate alınarak avcılık faaliyetleri yasaklanacak.
• Vatandaşların tabii ortamlara çıkarken daha hassas davranması, yavru ve yumurtalara zarar vermemesi gerekiyor.
• Yasaklara uymayanlar hakkında idari para cezası ve av hayvanı türüne göre tazminat bedeli uygulanacak.

Merkez Av Komisyonu, Mayıs 2026’de toplanarak 2026-2027 av döneminin tarihlerini ve avlanma esaslarını yeniden belirleyecek. Bu toplantıda hangi hayvan türlerinin hangi tarihlerde avlanabileceği kamuoyuna duyurulacak.

BEDELLİ ASKERLİK ÜCRETİ NE KADAR OLACAK?

Bedelli askerlik ücreti artırılıyor. AK Parti, mali düzenlemeleri de içeren, ‘Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Teklifi’ni TBMM Başkanlığı'na sundu. Buna göre 333 bin 89 TL olan bedelli askerlik tutarı yüzde 25'lik artışla 416.361 TL'ye yükselecek.

AK Parti Grup Başkanı Abdullah Güler, konuyla ilgili, "Buradaki kaynak savunma sanayine aktarılacak" ifadelerini kullandı.

BEDELLİ ASKERLİK BAŞVURUSU NASIL YAPILIR?

Bedelli askerlik başvuruları askerlik şubelerinin yanı sıra e-Devlet üzerinden gerçekleştirilebiliyor. Başvurusunu yapan adaylar ödeme işlemine geçebiliyor.

Başvuru şartlarına uyan yükümlüler ödemelerini; Ziraat Bankası, Vakıflar Bankası, Halk Bankası, Ziraat Katılım Bankası, Vakıf Katılım Bankası, Defterdarlıklar veya Malmüdürlüklerine T.C. Kimlik Numarası beyan ederek yapabiliyor.

MART KİRA ARTIŞ ORANI 2026 BELLİ OLDU

Şubat ayı kira artış oranı yüzde 33,98 olarak açıklanmıştı. Ev sahipleri, tavan zam oranı olarak açıklanan bu oranın altında da zam yapabiliyor. Son olarak ev sahipleri mart ayı kira zam oranını araştırıyor. TÜİK tarafından saat 10.00’da açıklanan 12 aylık enflasyona göre Mart ayı kira artış oranı da netleşti.

Mart 2026 kira zammı verisine göre ev sahipleri Mart ayında kiraya en fazla yüzde 33,39 oranında zam yapabilecek. Mart 2026 kira artış oranı belli olmasıyla beraber kiracılar yeni kiralarını hesaplamaya başladı.

MART KİRA ZAM ORANI HESAPLAMA 2026

Mart ayı kira artış oranı yüzde 33,39 oldu. 2026 Mart ayı kira artış oranı hesaplaması şu şekilde:

Mevcut Kira Bedeli: 10 bin TL
Artış Oranı: Yüzde 33,39
Aylık Yeni Kira Tutarı: 13 bin 339 TL
Mevcut Kira Bedeli: 15 bin TL
Artış Oranı: Yüzde 33,39
Aylık Yeni Kira Tutarı: 20.008,5 TL
Mevcut Kira Bedeli: 20 bin TL
Artış Oranı: Yüzde 33,39
Aylık Yeni Kira Tutarı: 26 bin 678 TL
Mevcut Kira Bedeli: 25 bin TL
Artış Oranı: Yüzde 33,39
Aylık Yeni Kira Tutarı: 33.347,5 TL
Mevcut Kira Bedeli: 30 bin TL
Artış Oranı: Yüzde 33,39
Aylık Yeni Kira Tutarı: 40 bin 17 TL